“Ieder zal de dood proeven, maar jullie volle loon zal jullie op de opstandingsdag gegeven worden. Wie dan van het vuur gevrijwaard wordt en in de tuin binnengebracht, die heeft gezegevierd. Het tegenwoordige leven is slechts het genot van de begoocheling”.
(Soerat Aal Imraan vers. 185)
“En weest op jullie hoede voor een dag waarop jullie tot God teruggebracht zullen worden. Dan zal aan iedereen vergoed worden wat hij verdiend heeft. En hun zal geen onrecht worden gedaan”.
(Soerat Al-Bakara vers.281)

Laden…

To do list: Wat je wanneer moet regelen.

Het overlijden

Indien hij/zij thuis overlijd dan bel je eerst de huisarts, deze zal de dood constateren al waarna de gemeentelijke lijkschouwer langskomt voor de formaliteit. Soms komt er ook politie mee, wees niet ongerust het is slechts een formaliteit. De lijkschouwer geeft verklaring af van natuurlijk of onnatuurlijke dood. Bij onnatuurlijke dood (ongeluk, misdrijf etc..) bepaald de Officier van Justitie wanneer het lichaam word vrijgegeven. Tot die tijd kan de familie niet over het lichaam beschikken, hooguit aangeven dat het niet islamitisch is om autopsie te doen, maar de officier van justitie heeft de volledige beschikking over stoffelijk overschot en kan bepalen of autopsie noodzakelijk is. Bij natuurlijke dood, is het “simpeler”.

Verzekeraar 

Indien de persoon in kwestie verzekerd was, moet je contact op nemen met zijn verzekeraar (Nederlandse verzekeraars keren geld uit, maar vaak pas nadat er een akte van erfrecht is overlegd). De verzekeraar zal je vragen om een aantal gegevens, naam, verzekerde nummer, adres, telefoon nummer in Nederland/Belgie. Zorg dus dat je die gegevens bij de hand hebt. De verzekeraars hebben contracten met grote Nederlandse/Belgische uitvaartbedrijven. Deze doen echter alleen iets zodra ze van de verzekeringsbedrijf opdracht hebben gehad. Om die reden is het belangrijk om gelijk als iemand overlijd te beginnen met bellen, want anders kan de stoffelijke overschot zomaar een aantal dagen zonder koeling blijven waarna het begint te ontbinden, wat je leed nog groter zal maken. Met andere woorden er gebeurd helemaal niets zolang jij geen actie onderneemt. Men hoeft dan alleen te bepalen waar men het stoffelijk overschot wil opbaren, thuis of in uitvaartcentrum.

Uitvaartbedrijf

Zodra het  uitvaartbedrijf de opdracht hebben gehad zullen ze contact met je opnemen, ze zullen je vertellen dat het stoffelijk overschot naar hun bedrijf word overgebracht, door hun Islamitische (speciale!) medewerkers word gewassen en in de kist word gelegd. Tevens zullen ze je aangeven dat er beperkte mogelijkheden zijn om het stoffelijke overschot te bezoeken. Echter moet je hierin wel onderhandelen zodat je gemoedsrust vind en afscheid kan nemen. (indien wenselijk want het blijft slechts het stoffelijk overschot!)

Ritueel wassen

Bij wassen kunnen bij mannen alleen mannen en bij vrouwen en alleen vrouwen aanwezig te zijn, echter zullen ze dit vaak niet willen. Immers men mag niet rouwen tijdens het wassen. Los van het feit dat er maar één persoon mag wassen en een ander alleen mag assisteren. Indien jij of je familie zich niet kunnen inhouden of het niet kunnen aanzien, doe jezelf en de wassende medewerker een lol en ga niet toekijken!

De kist

Nadat ze klaar zijn met wassen, zullen ze het stoffelijk overschot in de kist leggen. Schrik niet kist bestaat uit een houten buitenkist en een zinken binnenkist, dit is ivm internationale transport regels . Het stoffelijk overschot zal in een laken gewikkeld zijn en vaak zal het gezicht nog zichtbaar zijn. Ga niet met je vuile handen hier aan zitten. Je kunt er voor kiezen om het stoffelijk overschot te kussen (b.v. voorhoofd), maar dat had je beter kunnen doen voordat het gewassen was, immers het lichaam is nu ritueel gewassen en je moet voorkomen dat je dat vervuild. Zorg er ook voor dat er geen vreemden bij zijn, immers het laatste stoffelijke overschot kan gebruiken iemand die er naast staat die wrok of haat koestert. Doe je gebed (wierook kan je doen na overleg met uitvaartvereniging , maar praat vooral met de wassende medewerkers want die weten als geen ander hoe je moet handelen. (qua bidden, richting etc..) Sluit de kist Nadat je klaar bent (medewerkers zullen aangeven dat tijd voorbij is…) kies er dan voor om het gezicht te wikkelen en de houten kist te sluiten. Hierdoor weet je zeker dat er niets met het lichaam gebeurd. Let ook eens op hoe het gezicht keek voor het wassen en na het wassen, je zult een gloed van vredigheid zien, die jaloersmakend is. (zie laatste stuk)

Gebed in moskee

Hierna zal men de kist overbrengen naar een Moskee waar gebeden zal worden. In overleg (en tegen bij betaling) kan dat je moskee van keuze zijn. Na het gebed zullen alle mensen je condoleren, dit kan zeer emotioneel zijn (zeker indien het allemaal vreemden zijn) schaam je niet en ga je emoties niet onderdrukken, maar laat je niet jankend op de grondvallen, ga niet stampen, schelden etc..etc.. Immers de overledene is op een plek waar jij eigenlijk jaloers op moet zijn. Hierna gaat de kist terug naar uitvaartbedrijf.

De overleden begraven in Nederland / Belgie of repatriëren ?

De dood, Het graf .

Islamitische opvattingen betreffende de dood, het graf en het Hiernamaals

Binnen de geloofsleer van de Islam vormt het geloof in de Laatste Dag een zeer belangrijk onderdeel..2

‘Voorzeker, er was voor jullie in hen een goed voorbeeld, voor wie op (de beloning van) Allah hoopt en op de Laatste Dag. Maar wie zich afwendt: voorwaar, Allah is de Behoefteloze, de Geprezene’.3

Op deze Laatste Dag wordt volgens de Islam door God beslist over de beloning en de bestraffing van de mens. In de Koran zijn meerdere hoofdstukken en verzen aan de beschrijving van het aanbreken van de Laatste Dag gewijd.

‘Wanneer de hemel gespleten wordt. En wanneer de sterren vallen. En wanneer de zeeën overstromen. En wanneer de graven worden omgekeerd. Dan weet de ziel wat zij heeft verricht en wat zij nagelaten heeft.’4

Voor moslims vormt het geloof in de Laatste Dag en het Hiernamaals een belangrijke aanmoediging om hier op aarde zo goed en volmaakt mogelijk volgens de islamitische richtlijnen te leven. Volgens de islamitische leer stopt het leven immers niet bij het overlijden. Integendeel; na het overlijden vangt een ander leven aan, waar moslims tijdens het wereldse leven zo goed hun best voor hebben gedaan!

‘Wanneer jullie dan jullie (Hadj-)rituelen hebben voltooid, gedenkt dan Allah zoals jullie je vaderen gedenken, of nog intenser. Er zijn mensen die zeggen:”Onze Heer, geef ons in de wereld.” Maar er is voor hen in het Hiernamaals geen aandeel. 

En er zijn onder hen die smeken:”Onze Heer, geef ons in de wereld het goede en in het Hiernamaals het goede en bescherm ons tegen de bestraffing van de Hel.”
Zij zijn degenen voor wie er een beloning is voor wat zij hebben verricht. En Allah is snel in de afrekening.’5

Ook vindt men in de Koran meerdere hoofdstukken die  melding maken van het opwekken van de doden uit de graven.

‘Dat is omdat Allah de Waarheid is en omdat Hij de doden tot leven brengt en omdat Hij Almachtig over alle zaken is’.

‘En omdat het Uur komt, daaraan is geen twijfel, en omdat Allah diegenen die er in de graven zijn zal opwekken’.6

‘Zij plachten te zeggen:”Wanneer wij gestorven zijn en tot stof en botten zijn geworden, zullen wij dan zeker opgewekt worden? En ook onze voorvaderen?” Zeg:”Voorwaar, de vroegeren en de lateren.” Zij zullen zeker bijeengebracht worden op het bepaalde tijdstip van een bekende Dag’.7

Voor moslims is het uitermate belangrijk dat graven intact blijven tot de Laatste Dag. Dan immers, worden de beenderen en overblijfselen als een nieuwe schepping opgewekt:

‘En zij zeiden:”Wanneer wij botten en stof geworden zijn, worden wij dan zeker tot een nieuwe schepping opgewekt?”

Zeg:”Wordt steen of ijzer…(en jullie worden zelfs dan opgewekt).
Of een schepping waarvan het in jullie harten het moeilijkst lijkt. Dan zullen zij zeggen;”Wie doet ons terugkeren?” Zeg;”Degene Die jullie de eerste keer schiep.” Dan zullen zij hun hoofd naar jou schudden, en zeggen:”Wanneer is dat?” Zeg:”Het kan nabij zijn!”8

Het graf dient vanuit islamitisch oogpunt gezien als laatste rustplaats tot de Laatste Dag aanbreekt!

Islamitische voorschriften betreffende stervensbegeleiding en begrafenis

Een aantal belangrijke islamitische voorschriften dienen nageleefd te worden bij het intreden van de dood. Dit geldt ook voor de daarna volgende begrafenis. In het onderstaande worden deze voorschriften kort besproken. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen de regels
van de verschillende rechtsscholen.  Het is een overzicht van de regels waarover consensus bestaat. Een belangrijke informatiebron vormt de brochure ‘Akham al Djana’iz fi’l-Islam’, uitgegeven door de Islamitische Wereldliga.9 Deze  vermeldt de voorschriften met betrekking tot de islamitische begrafenis waarover onder de verschillende rechtsscholen consensus is bereikt. Deze brochure is met name uitgegeven voor de islamitische gemeenschap die buiten de islamitische wereld leeft.

Het sterven en de dood

Wanneer de stervende duidelijk aan zijn laatste uur is begonnen, draait men hem op zijn rechterzijde met zijn gezicht richting Mekka. Mocht dit voor de stervende te moeilijk zijn, dan kan men de benen recht naar de gebedsrichting leggen en het bovenlichaam en hoofd ondersteunen met kussens. De stervende kan dan in de richting van Mekka kijkend de laatste adem uitblazen.

Mocht ook deze houding voor de stervende te moeilijk zijn, dan laat men hem of haar liggen zoals dat het makkelijkst is. Vervolgens wordt de stervende de geloofsbelijdenis toegefluisterd, opdat het zijn laatste woorden mogen zijn. Zacht en heel rustig  gereciteerde gebeden uit de Koran kunnen ondersteuning bieden, in het bijzonder hoofdstuk 36, soera Yasien. Dit hoofdstuk wordt wel het hart van de Koran genoemd. Als de dood is vastgesteld dient men de ogen van de overledene te sluiten. Het is nu belangrijk de overledene zo spoedig mogelijk gereed te maken voor de wassing.

De grote wassing van de overledene

De islamitische rechtsliteratuur (fiqh) beschrijft zeer nauwkeurig de voorschriften voor deze wassing.11Directe familieleden komen als eerste in aanmerking voor het wassen van de overledene. Indien zij niet in staat zijn dit te doen, wordt betrouwbare moslims verzocht deze taak op zich te nemen. Mannen worden door mannen gewassen en vrouwen door vrouwen. Het is wel toegestaan dat de echtgenoot zijn echtgenote wast en de echtgenote haar echtgenoot.12 De overledene kan na deze wassing God in een staat van reinheid ontmoeten, zoals ook de levende in een reine staat dient te zijn voor het islamitische gebed verricht wordt. Het gehele lichaam van de overledene wordt gewassen. Dit dient in een afgeschermde ruimte plaats te vinden. Het is verplicht om de overledene van de navel tot de knieën met een doek te bedekken, voordat met de wassing begonnen wordt.13Het lichaam wordt bij voorkeur driemaal gewassen met water waaraan lotusblad, zeep of niet-alcoholische parfum is toegevoegd. Gebruikelijk wordt bij de derde wassing het water vermengd met kamfer. Indien het lichaam na de derde wassing niet voldoende gereinigd is kan de wassing een oneven aantal keren worden herhaald. De wassers dienen voorzichtig met de overledene om te gaan en handwarm water te gebruiken. Het is sterk aanbevolen om na de grote wassing, de overledene te wassen zoals hij of zij zou doen voor het islamitische gebed (wudu).14

De inwikkeling van de overledene

Als  de overledene gewassen is wordt deze in witte ongenaaide doeken (kafan) gewikkeld. Voor mannen worden drie doeken en voor vrouwen vijf doeken gebruikt. De witte doeken vormen het symbool van gelijkheid van iedereen in het aangezicht van God. Hetzelfde geldt voor de witte ongenaaide kleding die tijdens de kleine of grote bedevaart ( hadj) in Mekka gedragen wordt.15De wikkeldoeken worden op elkaar gelegd in de volgorde waarop ze om de overledene gewikkeld worden. De grootste en laatste doek ligt onderop. Het is gebruikelijk en aanbevolen de doeken te parfumeren.

Het gebed voor de overledene

Nadat de overledene is gewassen en ingewikkeld wordt het begrafenisgebed verricht.De overledene kan in de laatste wil de voorganger van dit gebed met name genoemd hebben, maar meestal is het de imam van de gemeenschap waartoe de overledene behoort. Dit gebed kan zowel in de moskee als op de begraafplaats worden verricht. De overledene wordt voor de imam geplaatst, deze staat op borsthoogte indien het een man betreft en op buikhoogte indien het een vrouw betreft, met het gezicht richting de qibla.De deelnemers stellen zich in rijen op achter de imam en nemen de intentie voor het gebed aan. Het hele gebed wordt staande verricht.

Het dragen van de baar

De moslimgemeenschap draagt zelf de baar. Men spant zich in om een van de dragers te worden of staat met respect even stil tot de begrafenisstoet voorbij is. Men denkt aan de betrekkelijkheid van dit leven op aarde, aan de eigen dood en aan de staat waarin over enige tijd de overledene zich zal bevinden.16

Het graf en de begrafenis

De begrafenis dient plaats te vinden op een begraafplaats voor moslims, of op een deel dat voor moslims bestemd is, zodat de directe ‘buurgraven’ die van moslims zijn.17 Ondertussen is het graf gedolven. In het graf is een soort nis (lahd) in de zijkant aangebracht waarin de overledene op de rechterzijde, steunend tegen de wand en met het gezicht richting de qibla wordt neergelegd. Indien de bodem niet gunstig is samengesteld, graaft men een geul (shaqq) waarin de overledene in de eerder beschreven houding kan worden gelegd. Zodra de overledene op zijn plaats ligt worden de uiteinden van de lijkwade losgemaakt. Vervolgens wordt de nis of geul in het graf afgedekt met stenen of ander materiaal om te voorkomen dat de aarde op de overledene terechtkomt. Binnen de soennitische islam wordt het begraven in een kist afgekeurd, niet verboden.18 Daarentegen is crematie binnen de gehele islamverboden.19

Tijdens het laten afdalen van de overledene in het graf zegt men: ‘In naam van Allah en overeenkomstig de religie van de Boodschapper van Allah.’ Het is aanbevolen drie handen aarde in het graf te werpen, daarbij zeggend: ‘Uit haar hebben Wij jullie geschapen’,’En daarin zullen Wij jullie terug doen keren’, En daaruit zullen Wij jullie een andere keer opwekken.’20

Vervolgens maakt men met de resterende aarde de bovenkant van het graf rond, nooit rechthoekig, zodat het als graf herkenbaar is. Het is toegestaan om het graf met een steen of iets dergelijks te markeren. Het graf met kalk of cement verstevigen is afkeurenswaardig.21

Condoleances en de rouwperiode

Condoleances
Het is mogelijk de nabestaanden te condoleren gedurende drie dagen na de begrafenis.Het is gebruikelijk de volgende woorden te spreken: ‘Het is voor Allah wat Hij heeft genomen,  en van Hem wat hij heeft geschonken, en alles heeft zijn vastgestelde tijd.’
Familie, vrienden  en buren koken deze dagen voor het gezin dat iemand verloren heeft. De gasten helpen de rouwende familie verder met woorden van troost, gezamenlijke Koranrecitatie en gebed.22l

Rouwperiode
‘En degenen van jullie die worden weggenomen en echtgenoten achterlaten, zij moeten dan voor zichzelf een termijn in acht nemen van vier maanden en tien dagen.23En wanneer zij hun termijn hebben bereikt, dan rust er geen zonde op jullie ten aanzien van wat zij met zichzelf doen, volgens de voorschriften. En Allah is Alwetend over wat jullie doen.’24
Andere, mannelijke en vrouwelijke familieleden hebben een rouwperiode van maximaal drie dagen.25
Het is volgens de islamitische voorschriften niet toegestaan om herdenkingsceremoniee n te organiseren na de derde, veertigste dag of na een jaar.26 In de praktijk echter wordt door velen een rouwperiode van veertig dagen aangehouden. In deze periode vinden regelmatig bijeenkomsten plaats waarop Koran wordt gereciteerd en smeekbeden worden verricht.27

Het bezoeken van graven

Het is voor mannen en vrouwen een vrome daad graven te bezoeken. Ter schenking aan de zielen van de doden kan men bij het graf Koran lezen, met name soera Yasien, Takasoer, Fatiha en elf maalsoeraIchlas.28 Dit is echter niet aan plaats gebonden. Overal ter wereld kan men Koran lezen en het aan de zielen van de doden opdragen. Het is namelijk niet de bedoeling dat graven plaatsen of voorwerpen van aanbidding worden.

Uitvaart Categorieën

Uitvaart verzekering

thumbnail

Uitvaart verzekering

  • is een verzekering die bij het overlijden van de verzekerde een geldbedrag of een dienst uitkeert.
  • slecht 40% van moslimgeenschap is aangesloten bij een verzekering.
Meer over

 

Uitvaart verzorging

thumbnail

Uitvaart verzorging

  • Is in het kort de organisatie van een begrafenis.
  • Naar schatting worden in Nederland en Belgie per jaar slechts duizend moslims begraven.
Meer over

 

Repatriering

thumbnail

Repatriëring

  • Het doen terugkeren van een overlijdend persoon naar zijn/haar vaderland.
  • Naar schating kiest ruim 5.000 overleden in Nederland en Belgie voor een repatriering.
Meer over